Δεν έρχονται όλα τα ζευγάρια στη θεραπεία επειδή συγκρούονται έντονα. Κάποιες φορές το πρόβλημα είναι ακριβώς το αντίθετο: έχει πάψει να συμβαίνει σχεδόν οτιδήποτε μεταξύ τους.

Το ζευγάρι μπορεί να λειτουργεί καλά πρακτικά, να μεγαλώνει παιδιά, να οργανώνει την καθημερινότητα και να παραμένει μαζί, αλλά να έχει χαθεί η αίσθηση συναισθηματικής εγγύτητας. Οι συζητήσεις περιορίζονται στα απαραίτητα, η τρυφερότητα μειώνεται, η σεξουαλική σχέση αλλάζει ή εξαφανίζεται και οι δύο άνθρωποι μπορεί να αισθάνονται περισσότερο σαν συνεργάτες στη διαχείριση μιας ζωής παρά σαν σύντροφοι.

Σε αυτές τις περιπτώσεις η θεραπεία δεν επιχειρεί απλώς να «βελτιώσει την επικοινωνία». Προσπαθεί να κατανοήσει πώς δημιουργήθηκε η απόσταση και τι σημαίνει για τον καθένα. Μερικές φορές η απομάκρυνση προστατεύει από τη σύγκρουση. Άλλες φορές προστατεύει από τον φόβο της απόρριψης, από απογοητεύσεις που δεν εκφράστηκαν ή από μια εγγύτητα που έχει γίνει δύσκολη.

Μια απιστία ή μια σημαντική παραβίαση εμπιστοσύνης μπορεί να αλλάξει απότομα τον τρόπο με τον οποίο ο ένας σύντροφος αντιλαμβάνεται όχι μόνο τον άλλον, αλλά και ολόκληρη την ιστορία της σχέσης.

Για τον σύντροφο που αισθάνεται προδομένος, το ερώτημα δεν είναι πάντοτε μόνο «γιατί συνέβη;». Μπορεί να γίνεται: Τι από όσα πίστευα ήταν αληθινό; Μπορώ να εμπιστευτώ ξανά; Τι δεν είδα; Για τον άλλο σύντροφο μπορεί να υπάρχουν ενοχή, ντροπή, άμυνα, φόβος απώλειας ή ακόμη και δυσκολία να κατανοήσει ο ίδιος τι αναζητούσε έξω από τη σχέση.

Η θεραπεία δεν προϋποθέτει ότι το ζευγάρι πρέπει οπωσδήποτε να παραμείνει μαζί. Δημιουργεί έναν χώρο στον οποίο μπορεί να γίνει κατανοητό τι συνέβη, ποια ήταν η κατάσταση της σχέσης πριν και μετά την απιστία, τι χρειάζεται ο καθένας για να μπορέσει να αποφασίσει και αν -και με ποιους όρους- μπορεί να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη.

Η σεξουαλική ζωή ενός ζευγαριού δεν είναι αποκομμένη από την υπόλοιπη σχέση. Η επιθυμία επηρεάζεται από την οικειότητα, τον θυμό, τη ματαίωση, την εικόνα που έχει ο καθένας για τον εαυτό του, τις αλλαγές στη ζωή, τη γονεϊκότητα, τις προηγούμενες εμπειρίες και τον τρόπο με τον οποίο οι δύο σύντροφοι έχουν μάθει να πλησιάζουν ή να αποφεύγουν ο ένας τον άλλον.

Διαφορές στη σεξουαλική επιθυμία είναι συχνές και δεν σημαίνουν από μόνες τους ότι μια σχέση έχει αποτύχει. Μπορούν όμως να γίνουν ιδιαίτερα επώδυνες όταν ο ένας βιώνει την άρνηση ως απόρριψη και ο άλλος την επιθυμία ή την πρωτοβουλία του συντρόφου ως πίεση.

Στη θεραπεία προσπαθούμε να δημιουργηθεί ένας τρόπος να μιλήσει το ζευγάρι για τη σεξουαλικότητά του χωρίς κατηγορία, ντροπή ή απαίτηση. Η ερώτηση δεν είναι μόνο «πόσο συχνά κάνουμε σεξ», αλλά τι σημαίνει για τον καθένα η επιθυμία, η απόρριψη, η εγγύτητα και το να αισθάνεται επιθυμητός από τον άλλον.

Η ζήλια μπορεί να εμφανιστεί περιστασιακά σε οποιαδήποτε σχέση. Όταν όμως γίνεται επίμονη, οργανώνει συχνά μεγάλο μέρος της ζωής του ζευγαριού: ερωτήσεις, έλεγχος, διαβεβαιώσεις, καχυποψία, θυμός και εξαντλητικές συζητήσεις.

Δεν αρκεί πάντοτε να καθησυχαστεί ο ζηλιάρης σύντροφος ή να αποδείξει ο άλλος ότι «δεν συμβαίνει τίποτα». Η ζήλια μπορεί να συνδέεται με τον φόβο της εγκατάλειψης, με προηγούμενες εμπειρίες προδοσίας, με την αίσθηση προσωπικής ανεπάρκειας ή με πραγματικά ρήγματα στην εμπιστοσύνη της συγκεκριμένης σχέσης.

Η θεραπεία εξετάζει τόσο την πραγματικότητα της σχέσης όσο και τη σημασία που αποκτά η ζήλια για τον καθένα.

Τα ζευγάρια συχνά λένε ότι «δεν επικοινωνούμε». Στην πραγματικότητα, επικοινωνούν διαρκώς — αλλά όχι πάντοτε με τον τρόπο που πιστεύουν.

Η σιωπή μπορεί να μεταφέρει θυμό. Η κριτική μπορεί να καλύπτει μια ανάγκη για εγγύτητα. Η απόσυρση μπορεί να είναι ένας τρόπος να αποφευχθεί μια σύγκρουση που μοιάζει αδύνατο να αντέξει κανείς. Μια φράση που για τον έναν είναι απλή παρατήρηση μπορεί για τον άλλον να βιώνεται ως απαξίωση ή απόρριψη.

Η θεραπευτική δουλειά δεν περιορίζεται επομένως στην εκμάθηση «σωστών φράσεων». Χρειάζεται να γίνει περισσότερο κατανοητό τι ακούει ο καθένας όταν μιλά ο άλλος και γιατί ορισμένα μηνύματα αποκτούν τόσο ιδιαίτερο συναισθηματικό βάρος.

Μια σχέση μεταβάλλεται μαζί με τη ζωή των ανθρώπων που την αποτελούν. Η συγκατοίκηση, ο γάμος, η γέννηση ενός παιδιού, η υπογονιμότητα, αλλαγές στην εργασία, οικονομικές δυσκολίες, μια ασθένεια, η φροντίδα ηλικιωμένων γονέων, η ενηλικίωση των παιδιών ή η συνταξιοδότηση μπορούν να αναδιοργανώσουν βαθιά την ισορροπία του ζευγαριού.

Ακόμη και αλλαγές που είναι επιθυμητές μπορεί να φέρουν απώλειες. Η γέννηση ενός παιδιού, για παράδειγμα, δημιουργεί μια οικογένεια αλλά ταυτόχρονα αλλάζει ριζικά το ζευγάρι που υπήρχε πριν.

Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει τους δύο συντρόφους να κατανοήσουν τι αλλάζει, τι χρειάζεται να αποχαιρετήσουν και τι χρειάζεται να δημιουργήσουν εκ νέου μεταξύ τους.