Δύο τρόποι να μην ζεις ή να ζεις ξανά και ξανά το ίδιο
Υπάρχει μια έννοια στον Λακάν που δεν μεταφράζεται ακριβώς αλλά έρχεται και κάθεται απέναντί μας, στην καρέκλα του αναλυόμενου. Αυτή είναι η jouissance: η απόλαυση πέρα από τον Νόμο. Τον Νόμο που λέει ότι για να επιθυμήσεις, θα πρέπει να δεχτείς πως ούτε έχεις το Όλο, ούτε είσαι το φαντασιακό Όλο για τον Άλλον. Τον…
Περισσότερα
Στον έρωτα οι άνθρωποι είναι συνεννοημένοι
«Στον έρωτα οι άνθρωποι είναι συνεννοημένοι», μου είχε πει κάποτε ένας επόπτης. Δεν εννοούσε ότι καταλαβαίνουν πάντα τι λένε, συχνά δεν καταλαβαίνουν ούτε τι θέλουν. Εννοούσε κάτι βαθύτερο: ότι στον έρωτα υπάρχει ένας λόγος που κρατάει τους δύο μαζί, ένας λόγος που δεσμεύει χωρίς να φυλακίζει, που ανοίγει χώρο στον Άλλον χωρίς να τον κατακτά….
Περισσότερα
Ο άνθρωπος και το αντικείμενο του
Η επινόηση του Αντικειμένου: Από τον Freud στον Lacan Το αντικείμενο ως σκιά μιας πληρότητας Ο άνθρωπος δεν επιθυμεί ποτέ το αντικείμενο όπως είναι, αλλά εκείνο που υπήρξε κάποτε ή καλύτερα, εκείνο που φαντάστηκε πως υπήρξε. Κάθε αντικείμενο που τον συγκινεί, που τον δεσμεύει, που τον φέρνει στην απόγνωση ή στην jouissance, φέρει πάνω του…
Περισσότερα
Το όνειρο για το ψάρι που ήταν νεκρό
Το όνειρο, λέει ο Λακάν, δεν είναι απλώς αποκάλυψη επιθυμίας, περισσότερο από αυτό, είναι η ίδια η σκηνή της επιθυμίας, δομημένη με τους όρους του συμβολικού, διαμεσολαβημένη από το φαντασιακό, και πάντα διαπερασμένη από το πραγματικό. Καθιστά δυνατή την υποκειμενικότητα εκεί όπου ο Λόγος του Άλλου έχει παραβιαστεί ή διαρραγεί. Είναι η κατασκευή μιας λύσης,…
Περισσότερα
Τι επιθυμείς και ποια είναι η φαντασίωσή σου;
«Το υποκείμενο αμύνεται απέναντι στην αγωνία του με το εγώ του.» Ζακ Λακάν, Écrits Ο καθρέφτης δεν αρκεί Το να συναντάς τον εαυτό σου δεν σημαίνει να αναγνωρίζεις την αντανάκλασή σου. Η αναγνώριση, τόσο κεντρική στη σύγχρονη θεραπευτική γλώσσα, είναι από ψυχαναλυτικής/ψυχοδυναμικής άποψης παραπλανητική. Ο καθρέφτης ίσως να προσφέρει μορφή, αλλά δεν προσφέρει αλήθεια. Αν…
Περισσότερα
Το Υποκείμενο της Μοναξιάς
Υπάρχουν κλινικές περιπτώσεις στις οποίες η μοναξιά δεν είναι απλώς ένα παράπονο∙ είναι ο δομικός τόπος κατοίκησης του υποκειμένου. Πρόκειται για εκείνους που περιγράφουν έναν τρόπο ζωής όπου η επιθυμία δεν εκφέρεται, αλλά έμμεσα ενεργοποιείται μέσα από τη διαθεσιμότητα του σώματος, την αποσιώπηση του αιτήματος, και την προσκόλληση σε μορφές απόλαυσης που φέρουν το στίγμα…
Περισσότερα
Η απάρνηση της γνώσης ως στρατηγική επιβίωσης
Πώς μοιάζει η απάρνηση; Στην ψυχοδυναμκή εμπειρία συναντάμε συχνά υποκείμενα που φαίνεται να γνωρίζουν κάτι ουσιώδες για τη ζωή τους, τις σχέσεις τους ή την ιστορία τους, αλλά ταυτόχρονα λειτουργούν σαν αυτή η γνώση να μην υπάρχει. Δεν πρόκειται για άγνοια, ούτε για απώθηση. Το υποκείμενο δεν αγνοεί, αλλά απαρνείται. Δεν ξεχνά, αλλά κρατά τη…
Περισσότερα
Η γυναίκα που πενθεί για πάντα
Υπάρχουν γυναίκες που δεν θρηνούν έναν νεκρό, αλλά κατοικούν τον τόπο του. Ο θάνατος δεν βιώνεται ως απώλεια, αλλά ως συμβολική εντολή. Όχι “πέθανε εκείνος”, αλλά “μην επιθυμήσεις ποτέ ξανά”. Δεν τίθεται ερώτημα. Εγγράφεται μια απαγόρευση: να ζήσεις θα σήμαινε ότι τον πρόδωσες. Δεν ειπώθηκε, δεν γράφτηκε, και γι’ αυτό ακριβώς λειτουργεί ως νόμος. Το…
Περισσότερα
Φαντασία, επιθυμία και η ευθύνη της μη υποχώρησης ως ηθική
Η επιθυμία δεν ζητά αντικείμενο. Ζητά το υποκείμενο. Στην ψυχανάλυση, η επιθυμία δεν είναι επιθυμία για πράγματα. Δεν είναι ούτε ανάγκη, ούτε φαντασίωση. Είναι κάτι βαθύτερο, αποτελεί την δομή που παράγει την υποκειμενικότητα. Ο Λακάν επαναδιατυπώνει τον πυρήνα της ηθικής λέγοντας ότι «το μόνο για το οποίο μπορούμε να είμαστε ένοχοι, είναι για την υποχώρησή…
Περισσότερα
Επιθυμία χωρίς αντικείμενο
Ένα ψυχαναλυτικό κείμενο για τις σχέσεις που ξεκινούν ως πλαισίωση, μετατρέπονται σε επιθυμία, και αφήνουν το υποκείμενο να επιθυμεί χωρίς αντικείμενο.
Περισσότερα